Op zoek naar nieuwe balans in je werk én privéleven? Dit kun je doen!

Balans, iedereen lijkt er tegenwoordig naar op zoek. Het is bijna een modewoord geworden. We willen balans in ons gezin, in onze familieverhoudingen, onze vriendschappen en in het team waarin we werken. Daarbij moet de werk-privébalans natuurlijk ook in orde zijn.

Balans krijg je niet vanzelf. Daar moet je iets voor doen. Jammer genoeg is er geen standaardrecept, want balans betekent voor iedereen iets anders. Maar er is ook goed nieuws: voor het verkrijgen van balans is er wel degelijk iets concreets wat je kunt doen. Denk aan inzicht vergroten, vaardigheden opdoen, oefenen en keuzes maken.

De kunst is uitvinden wat voor jou werkt. In plaats van in paniek te raken of direct in actie te schieten, is het handig om eerst te weten wat balans voor jou betekent. In dit artikel duiken we in de verschillende soorten én welke stappen je concreet kunt nemen om beter in balans te raken.

Wat betekent balans eigenlijk voor jou?

Balans lijkt een containerbegrip waar je alle kanten mee uit kunt. Wat je eronder verstaat, verschilt per persoon. Voor de een betekent balans genoeg ruimte voor hobby’s, naast het werk. Voor de ander is het belangrijk om op het werk een goed evenwicht te hebben tussen leuke en minder leuke taken. Er zijn mensen die zoeken naar balans in geven en nemen in hun relatie met anderen. Leidinggevenden zijn vaak op zoek naar de juiste balans binnen hun team.

Kortom, balans heeft talloze invalshoeken en kan op verschillende manieren tot uiting komen. Laten we er eens een paar nader bekijken.

Balans in je relaties met anderen: persoonlijke ontwikkeling

In mijn praktijk begeleid ik regelmatig mensen die worstelen met een gevoel van onbalans in de interactie met anderen. Ze ervaren dat ze eigenlijk meer geven dan nemen en na verloop van tijd gaat dat knellen.

Uit ervaring weet ik inmiddels dat het onbegonnen werk is om de mensen om je heen te veranderen. Ik zie het mensen proberen en om eerlijk te zijn, heb ik dat in het verleden ook gedaan. Maar het is vechten tegen de bierkaai. Zonde van je tijd. Veel handiger is het om wat tijd en ruimte te maken om jezelf beter te leren kennen. Een stukje persoonlijke ontwikkeling dus.

Het is verbazingwekkend hoe veel invloed jij zelf hebt op de interactie tussen jou en anderen. Veel van je gedrag is onbewust. Het komt voort uit hoe en waar je bent opgegroeid en ervaringen die je sinds die tijd hebt opgedaan. Dat speelt allemaal door in gebeurtenissen van vandaag en meestal heb je daar helemaal geen erg in.

Werken aan je persoonlijke ontwikkeling is niets anders dan bewust worden van het waarom van je eigen gedrag.  Zodra je gaat begrijpen waarom je bepaalde dingen doet zoals je ze doet, leer je stap voor stap dat het ook anders kan. Dat schept ruimte om andere keuzes te maken.

Dit geeft je een gevoel van regie en minder afhankelijkheid van wat de buitenwereld allemaal op je afvuurt. Je gaat vaker reageren vanuit wie jij bent en wat jij wilt, in plaats van wat er op je afkomt.  Dat anderen daar anders op reageren en de interactie daarmee verandert, is een uiterst prettig bijverschijnsel. En veel gemakkelijker dan blijven proberen de ander te veranderen!

Balans op het werk: vaardigheden trainen

Wat ik hierboven net schreef, geldt ook voor het werk. Want daar neem je jezelf immers mee naartoe. Als je jezelf beter leert kennen en meer regie krijgt op je eigen gedragspatronen, is dat de start van regie op patronen op de werkvloer. Ook hier zal het je verbazen hoe jouw veranderde gedrag invloed heeft op het gedrag van bijvoorbeeld je collega of leidinggevende.

Veel van de mensen die ik in mijn praktijk begeleid, komen bij mij met werkgerelateerde vragen. Nadat we met elkaar meer zicht hebben gekregen op dagelijkse gedragspatronen, niet alleen op het werk maar ook thuis, is het vaak een kwestie van vaardigheden aanleren om anders met situaties op het werk om te gaan. Dat kunnen volkomen nieuwe vaardigheden zijn. Maar het kunnen ook vaardigheden zijn die je al hebt, maar die je op een andere manier en effectiever in kunt zetten. Het mooie van werken aan vaardigheden, is dat je ermee kunt oefenen en dat je er beter in wordt. Dat merk je meteen op de werkvloer.

Ook hier loont het om tijd en ruimte te maken voor een stukje persoonlijke ontwikkeling. Veel werkgevers faciliteren dit in de vorm van het aanbieden van opleidingen, trainingen of coaching. Ik zou zeggen: maak er dankbaar gebruik van.

Balans in je team: teamontwikkeling

Een team is een verzameling van verschillende mensen die allemaal hun unieke talenten en eigenaardigheden hebben. Omdat geen mens en daarmee geen team hetzelfde is, is er dan ook geen pasklaar recept dat je kunt toepassen om een gebalanceerd team te krijgen. Dat is, net als het creëren van balans op ieder ander vlak, hard werken.

Maar er is ook goed nieuws: als leidinggevende heb je daar een ontzettend grote rol in. Als je als leidinggevende al hebt gewerkt aan je eigen gevoel van balans, heeft dat direct effect op hoe je team zich gedraagt. Goed voorbeeld doet goed volgen.

Maar als leidinggevende heb je natuurlijk ook je blinde vlekken én maak je zelf deel uit van wat er allemaal gebeurt op de werkvloer. Dan kan het enorm helpen dat er iemand van buitenaf met jou en je team meekijkt. Iemand die zich met een frisse blik verbaast over wat er gebeurt. Iemand die vragen stelt over zaken die jij en je team allang doodgewoon vinden maar die dat misschien helemaal niet zijn. En ook hier goed nieuws, want als leidinggevende ben jij de aangewezen persoon om te investeren in teamontwikkeling. 

Wil je meer weten over teamontwikkeling? Dan kun je hier verder lezen.

Werk-privébalans is keuzes maken

Thuis lijkt alles bij elkaar te komen, het is jongleren met die verschillende vormen van balans. In onze huidige maatschappij komt daar dan ook een hele online wereld bij. Een wereld die kennelijk van jou verwacht dat je van alles deelt, voortdurend aanstaat en binnen enkele minuten reageert op ieder pingeltje uit je telefoon. Een balansverstoorder van wereldformaat.

Het lijkt onmogelijk om dat allemaal goed te doen. Sterker nog, het lukt domweg niet om al die ballen in de lucht te houden. Dat wordt keuzes maken. Keuzes maken betekent: kijken wat er écht toe doet en op basis daarvan dingen niet of niet meer doen. Kortom, je gedrag onder de loep nemen en nieuw gedrag aanleren. Persoonlijke ontwikkeling. In het begin lijkt dat misschien nóg een taak op je al overvolle lijstje. Maar geloof me, het begint al snel vruchten af te werpen.

Een metafoor tussendoor

Ik hou van metaforen. Als ik balans bij mezelf zou omschrijven, ziet het er zo uit.

Balans is een zaadje dat in mij sluimert. Als ik het water geef, groeit er een jong boompje uit. Zo lang het nog klein is, zet ik er een steunpaaltje bij. Als de stam dik genoeg is, kan dat weg en hoef ik alleen het gras eromheen kort te houden. In het voorjaar snoei ik dode takken weg. Als de zomer erg droog is, giet ik er af en toe een emmer water bij.

Mijn boom wordt daardoor groot en sterk. Zo sterk dat ik er op warme dagen onder in de schaduw kan zitten. Of ik hang een schommelstoel aan een van de takken, waarin ik me kan nestelen als ik behoefte heb aan rust en stilte.

De moraal van de metafoor: als je regelmatig en consequent een beetje tijd besteedt aan balans, pluk je daar op de langere termijn de vruchten van.

Leuk, maar wat dan nu?

Natuurlijk is balans vinden in het echte leven niet hetzelfde als op je gemak onder een boom gaan zitten. De wereld waarin wij leven is hectisch, vol gevaren en risico’s, vol eindeloze takenlijstjes, verwachtingen en oude gedragspatronen die maar blijven opspelen. Allemaal zaken die jouw zo felbegeerde balans, op welk vlak dan ook, danig kunnen verstoren.

In mijn leven is dat niet anders. Net als bij ieder ander slaat het leven mij soms uit het lood en ken ook ik balansverstoorders als stress, oververmoeidheid of, verwachtingen van anderen, om er maar eens een paar te noemen.  Je ziet het niet altijd aankomen. Er gebeurt iets wat je totaal niet verwacht had en daar lig je op je snuit, volkomen uit balans. Omgeven door problemen die direct om een oplossing vragen. Of, erger nog, zaken die helemaal niet opgelost kunnen worden, maar waarmee je maar te leven hebt. Ga er maar aan staan.

Balans in de praktijk

Nu ben ik best een mazzelaar, want van nature ben ik niet zo’n wiebelig type. Dat helpt. Maar dat betekent niet dat balans voor mij vanzelf komt, want ook ik heb last van oude, ingebakken gedragspatronen.

Net als bij alle vaardigheden moet je voor balans krijgen én houden veel oefenen. Tijd maken om erbij stil te staan, ruimte hebben om ermee bezig te zijn. Bewust zijn van wat er om je heen gebeurt en welk effect dat op jou heeft. Dat kan bijvoorbeeld door vragen te stellen als: wat wordt er nu van mij gevraagd? Hoe realistisch is dat? Wil ik dit doen of ga ik nu rennen omdat iemand dit van mij verwacht? En waar heb ik zelf behoefte aan?

Balans vinden door om je heen te kijken

De wereld om je heen gadeslaan is een krachtige manier om te ontdekken wat er bij jou vanbinnen gebeurt. Als ik om me heen kijk, dan zie ik allerlei wonderlijke dingen. Sommige maken me vrolijk, andere nieuwsgierig, verbaasd of verdrietig. Maar ze zetten me allemaal aan het denken. Een aantal daarvan deel ik met jullie in mijn wekelijkse Glimlachmomenten.

Met dat als basishouding wordt het gaandeweg gemakkelijker om ook tijd in te ruimen om te ontdekken wat er bij jou binnenin gebeurt. Probeer het maar eens een tijdje.

Bondgenoot in plaats van vijand

Een andere helper is ongemak. Dat klinkt onlogisch, want niemand vindt het leuk om zich bijvoorbeeld boos, verdrietig of gejaagd te voelen. Het liefst willen we daar zo snel mogelijk vanaf.  Maar dan doe je het onrecht, want die gevoelens zijn er niet voor niets. Ze willen je iets vertellen. Het helpt als je ze niet direct gaat bevechten alsof het een vijand is, maar ernaar luistert als naar een bondgenoot die je raad wil geven.

Dus als je een beetje geoefend hebt in het kijken wat er om je heen gebeurt, neem dan ook eens tijd om ongemak er gewoon even te laten zijn, zonder dat je daar zo gauw mogelijk vanaf wilt en je jezelf direct in de actiemodus zet. Misschien ga je ontdekken waar het ongemak vandaan komt en kun je daar iets aan doen. Waarschijnlijk niet direct de leukste klus, maar wel eentje die het je de volgende keer een stuk gemakkelijker maakt.

Heb jij behoefte aan meer balans?

Wellicht denk je na het lezen van deze tekst: dat zijn mooie tips, die ga ik eens proberen! Of misschien heb je behoefte aan méér. In je persoonlijke leven , op je werk, in je team of op welk vlak dan ook.

Ik nodig je graag uit voor een gratis kennismakingsgesprek. Misschien helpt het je om even te leunen tegen mijn balans en vinden we samen de weg naar die van jou.