fbpx

Krachtige samenwerking met vertrouwen, commitment en betrokkenheid, dat willen we toch allemaal? Om je team soepel te laten samenwerken en met elkaar te laten stralen, zijn waarden als vertrouwen, betrokkenheid en commitment essentieel. Maar hoe krijg je die tussen de oren? En nog beter: in de harten? In mijn blog analyseer ik drie mogelijke instrumenten die gebruikt worden voor dit doel.

Voordat ik coach en trainer werd, was ik ruim 25 jaar leidinggevende. Dat was een geweldige leerschool. Struikelend en vallend maakte ik alle beginnersfouten en leerde ik van mijn ervaringen. Daarna probeerde ik het vol goede moed nog een keer, gewapend met nieuwe inzichten. Stralend falen heet dat, geloof ik. Het heeft me veel goeds gebracht.

Van leidinggevende naar coach, trainer en adviseur

Toen ik mijn leidinggevende pet aan de wilgen hing, ging ik als coach en trainer met teams werken. Deze observerende en adviserende rol bevalt mij erg goed. Om eerlijk te zijn, veel beter dan de positie van leidinggevende. Dan zit je toch bijna altijd klem tussen de belangen van je directie en je team en vallen er voortdurend allerlei ad hoc dingen op je bord waar je moeilijk onderuit komt. Vind dan nog maar eens tijd om je te verdiepen in wat er tussen de regels door in je team speelt. In mijn rol van onafhankelijke derde kan ik prettig onafhankelijk naast een leidinggevende en het team staan: je staat erbij en je kijkt ernaar. Ik kan mijn rugzak vol ervaring in de strijd werpen zonder de last van de waan van de dag. Dat geeft ruimte om de focus te houden op gedragspatronen, het groepsproces en de onderstroom.

Verschillende instrumenten

Gelukkig zijn er instrumenten die je kunt inzetten om meer inzicht te krijgen in wat er boven en onder de waterlijn speelt. Real Drives is er zo eentje. Op basis van een vragenlijst worden individuele profielen opgesteld die inzicht geven in de wisselwerking tussen gedrag dat je vertoont, gedrag dat je zou willen vertonen en gedrag dat past binnen de context van de organisatie waar je werkt. De methodiek geeft verschillende persona’s weer in profielen met een bepaalde kleur. Dat is beeldend en het praat gemakkelijk. De mix van kleuren in de individuele profielen geeft veel inzicht. Het teamprofiel, een optelsom van de individuele profielen, laat mooi de balans van verschillende persona’s in een team zien. Dat geeft inzicht en handvatten om de samenwerking of misschien zelfs de samenstelling aan te pakken.

Ik heb ook veel gewerkt met de methode Organisatie Energie. Deze methode zoomt in op twee dingen: beelden over leiderschap en energiegevers en -lekken. Het naast elkaar zetten van beelden van team en leidinggevende over leiderschap naast elkaar alleen al werkt enorm verhelderend. Het verbaast me iedere keer weer hoe ver deze uit elkaar kunnen liggen en hoe eenvoudig het is om ze meer in lijn te brengen. De input over de energiegevers en -lekken geeft mij meer dan genoeg voer om de leidinggevende te adviseren in de vorm van een aantal direct toepasbare interventies om hier verbetering in aan te brengen. Lekker concreet met een onmiddellijk effect.

Gereedschapskisten blijven aanvullen

Werken met mensen gaat nooit volgens het boekje. Maar werken met dit soort methodieken kan enorm helpen om grip te krijgen op gedragspatronen en onderstromen. Ik ben er dan ook altijd direct voor te porren om mijn kennis aan te vullen en te verbreden als er andere instrumenten op mijn pad komen. Mijn gereedschapskist is nooit vol genoeg.

In het voorjaar gebeurde dat. Een collega coach en trainer met wie ik graag samen opdrachten oppak bracht TeamRol-Indexator op mijn pad. De makers waren op zoek naar coaches en trainers die zich wilden laten opleiden tot TeamRol-Indexator expert. Mijn collega was het inmiddels al, nu ik nog. Na het bekijken van de achterliggende theorie moest ik niet lang nadenken. Dit was echt iets voor mij: een intuïtieve methodiek die sterke aanknopingspunten geeft voor het diepere gesprek, breed inzetbaar en toe te passen in vele werkvormen. Dus nu, na een intensieve training, gevolgd door een schriftelijk examen en een mondeling casuïstiekbespreking, mag ik mijzelf TeamRol-Indexator expert noemen.

Hoe werkt TeamRol-Indexator?

Zoals ik vanuit mijn ervaring en het werken met andere methodieken heb ervaren, is gedrag complexe materie die wordt beïnvloed door verschillende interne en externe factoren. Veel ervan gebeurt onbewust. TeamRol-Indexator is een methode die inzicht geeft in individueel gedrag en wisselwerking van gedrag binnen teams. Het interessante is dat hiervoor gemeten wordt op vier niveaus.

  1. Actieniveau: over de acties die we uitvoeren.

  2. Taalniveau: over de manier waarop wij communiceren.

  3. Systeemniveau: over het systeem, de (geschreven en ongeschreven) regels waarin wij ons prettig voelen.

  4. Heldrolniveau: over het gedrag waarin wij “automatisch” schieten als we onder druk staan.

Deze niveaus zijn nauw met elkaar verweven en werken op elkaar in. Kennis van en inzicht in voorkeursgedrag op deze niveaus geeft een handvat om bewust te kiezen voor een bepaalde manier van handelen en communiceren.

Net als bij RealDrives wordt er een vragenlijst ingevuld, die leidt tot individuele profielen. Vanuit deze profielen wordt een teamprofiel gegenereerd. Aan de hand van de individuele profielen voer ik duidingsgesprekken die deelnemers verrassend veel inzicht geven. Niet alleen in hun eigen voorkeursgedrag in de samenwerking, maar ook over hoe ze communiceren, welke impact geschreven en ongeschreven regels op hun gedrag hebben en wat er gebeurt als ze onder druk komen te staan. Wat ik het leukste vind aan deze duidingsgesprekken is dat ik in ieder gesprek tenminste één keer een aha-erlebnis op het gezicht van mijn gesprekspartner zie verschijnen en er hoorbaar een kwartje valt.

Het teamprofiel geeft de balans van voorkeursgedrag binnen het team aan en laat feilloos zien waar de overeenkomsten, verschillen, gaten en overkill zit. Daar kun je dan vervolgens concreet mee aan de slag. Dat kan op allerlei manieren, afhankelijk van wat een team nodig heeft. Het varieert van teambuildingssessies tot advies over de teamsamenstelling en biedt ruimte aan alles wat daartussen zit.

Wat maakt TeamRol-Indexator anders dan andere methodieken?

Wat voor mij het verschil maakt, is de connectie tussen de verschillende niveaus. Dat begint al bij het duidingsgesprek. Je start met niveau 1 en als dat goed tussen de oren zit, stap je over naar niveau 2. Meestal stuit je dan al op verbindingen tussen beide niveaus. Het gaat ineens niet meer alleen over gedrag, maar ook over communicatie. Dat verbreedt zich nog als je de niveaus 3 en 4 erbij betrekt. Het inzicht uit de niveaus 1 en 2 wordt verruimd met de impact van de geschreven en ongeschreven regels van de context waarin je werkt. Als laatste wordt belicht wat er gebeurt als je onder druk staat en welke impact dat heeft op de andere niveaus.

Op het moment dat je daar als individu meer kijk op hebt, ga je dit soort verbanden ook bij anderen en in de samenwerking binnen je team herkennen. Dat geeft niet alleen inzicht en de mogelijkheid om een andere keuze te maken. Het maakt het ook gemakkelijker om te relativeren, milder naar jezelf en de ander te zijn en samen lekker te lachen over patronen die herkend worden. Met elkaar lachen is immers veel leuker dan met elkaar knokken. Het opent deuren die anders gesloten zouden blijven.

Wat levert TeamRol-Indexator op?

Wat ook fijn is aan werken met TeamRol-Indexator is dat ik met de inzichten die eruit komen op verschillende manieren met teams aan de slag kan gaan. Door de makers van de methode zijn vele werkvormen ontwikkeld, maar ook mijn eigen gereedschappen kan ik er probleemloos aan toevoegen. Daar hou ik van, want ik stem mijn programma’s altijd nauw af op wat in een team goed werkt. Het kan zomaar zijn dat een van mijn creatieve werkvormen, met muziek of taal, daar prima bij past. Of dat ik een programma aanvlieg in samenwerking met een andere trainer, die aanvullende kwaliteiten heeft.

Je kunt er dus prima maatwerk van maken, helemaal afgestemd op wat een team nodig heeft. En creatief maatwerk leveren is dat wat ik het liefste doe.

Getriggerd? Neem contact met mij op voor een vrijblijvend oriëntatiegesprek.

Wil je eerst meer lezen over de methodiek? Klik hier voor meer informatie.

Angeline Schoor

Da Capo Coaching